Strona główna Wizerunki Czym są ikony?

Czym są ikony?

PODZIEL SIĘ
Matka Boska Włodzimierska
Matka Boska Włodzimierska

Ikona to obraz ściśle związany ze sztuką sakralną kościoła wschodniego. Malowane na desce mają swój osobliwy charakter i bogatą symbolikę. Znaczenie mają tutaj poszczególne kolory, a każda barwa coś symbolizuje. Złoty jest symbolem światła, zieleń – nadziei i miłości, błękit – tajemniczości, zaś czerwień symbolizuje męczeństwo oraz ludzką naturę.

Najpopularniejszą techniką wykorzystywaną podczas tworzenia ikony jest malowanie na specjalnie przygotowanej desce temperą jajową. Ta technika była wykorzystywana jeszcze w czasach przedchrześcijańskich. Deska drewniana nie bez powodu jest podstawowym materiałem, na którym malowano ikony – drzewo jest tu przede wszystkim symbolem życia. Zabronione jest malowanie z żywego modelu, zaś tworzenie ikony jest bardziej modlitwą niż procesem artystycznym.

Większość ikon to dzieła anonimowych twórców, gdyż zgodnie z tradycją malarz wcale nie był autorem ikony, on tylko otrzymał dar i natchnienie do jej wykonania. Dawne przepisy ściśle określały czynności, które towarzyszyły artyście w trakcie malowania ikony. Była to przede wszystkim modlitwa, skupienie i zachowanie ciszy. Ikona musiała ściśle nawiązywać do tradycji, zaś malująca ją osoba z żaden sposób nie mogła zaznaczyć swej indywidualności.

Św. Paweł, Andrzej Rublow - malarstwo temperowe
Św. Paweł, Andrzej Rublow – malarstwo temperowe

Zasady ściśle określają, w jaki sposób ma zostać na ikonie przedstawiona malowana postać. Obowiązkowe jest zatem wysokie czoło, wyrażające moc ducha oraz mądrość, szlachetność ma podkreślać długi i wąski nos. Duże, szerokie oczy pokazują otwarcie na rzeczy i zjawiska nadprzyrodzone, zaś wąskie usta mają wykluczać jakąkolwiek zmysłowość. O zdecydowanej postawie przedstawianej postaci świadczyć ma z kolei energiczny podbródek. Tak przedstawiona postać sprawia wrażenie całkowicie głuchej na sprawy tego świata, zaś jej nieruchomość ma symbolizować pokój boży.

Ważnym procesem jest złocenie ikony. Na złotym tle zazwyczaj przedstawiano świętych na najstarszych ikonach. Złoto ma tu wyrażać przede wszystkim to, co najcenniejsze i najważniejsze dla ducha.

Trójca Święta
Trójca Święta

Komentarze