Strona główna Opinie i wydarzenia Symbolika oraz kolorystyka szat liturgicznych

Symbolika oraz kolorystyka szat liturgicznych

PODZIEL SIĘ
Symbolika oraz kolorystyka szat liturgicznych

Rok liturgiczny wyznacza doczesny rytm życia zmierzający ku życiu wiecznym. Każdy okres liturgiczny odznacza się konkretnym kolorem coś symbolizującym. Objawia się on między innymi w szatach liturgicznych.

Szaty liturgiczne

Szaty liturgiczne zakłada się w kościele i poza kościołem do oprawiania obrzędów liturgicznych takich jak msze święte, nabożeństwa, czy procesje. Zakładają je tylko celebransi oraz osoby służące przy ołtarzu. Najpopularniejsze szaty liturgiczne to alba, ornat, stuła, paliusz i czapka rzymska. Strojów tych używa się w wyznaniach chrześcijańskich obrządku zachodniego, na przykład w wyznaniu katolickim, z kolei w wyznaniach chrześcijańskich obrządku zachodniego, na przykład w wyznaniu prawosławnym, istnieją ich odpowiedniki. Funkcję alby spełnia sticharion, funkcję ornatu spełnia felonion, funkcję stuły spełnia epitrachelion, funkcję paliusza spełnia omoforion, a funkcję czapki rzymskiej spełnia kukol. Za najbardziej charakterystyczną szatę liturgiczną uchodzi ornat.

Ornaty jako czołowe szaty liturgiczne

Ornat wywodzi się etymologicznie z języka łacińskiego od słowa ornare, które oznacza ozdabiać. Ornat stanowi główną szatę liturgiczną, którą zakłada kapłan do odprawiania mszy świętych i nabożeństw zarówno w kościołach, jak też w innych miejscach sprawowania obrzędów liturgicznych. Strój liturgiczny w postaci ornatu oznacza kapłańską godność. Symbolizuje on Mękę Pańską oraz Bożą Służbę. Ornaty stosuje się w liturgii wyznań zachodnich, z kolei ich odpowiedniki w wyznaniach wschodnich to feloniony.

Ornaty skrzypcowe a ornaty gotyckie

W 1968 roku dokonano reformy liturgicznej wychodzącej naprzeciw oczekiwaniom ludu. W jej wyniku zaczęto odprawiać msze święte i nabożeństwa nie w języku łacińskim a w językach narodowych, jednocześnie nie tyłem do ludu a przodem do niego. Kościoły z kolei zaczęto stawiać bardziej rotundowe, aby lud stanowił swoistą komunię, zamiast metaforę ścieżki, co uobecniało się w obiektach podłużnych. Jedna ze zmian to również zastąpienie ornatu skrzypcowego ornatem gotyckim. Ornatów skrzypcowych używano głównie przed 1968 rokiem, przy ich wyrobie stawiano na zdobienia, a ich cechę charakterystyczną stanowiły wycięte ramiona. Ornatów gotyckich używano głównie po 1968 roku, przy ich wyrobie stawiano na prostotę, a ich cechę charakterystyczną stanowiły zakryte ramiona.

Kolory ornatów a okres roku liturgicznego

Kolory szat liturgicznych współgrają z kalendarzem roku liturgicznego. Białe lub srebrne ornaty zakłada się na Boże Narodzenie, na Wielkanoc oraz na Święta Pańskie. Żółte lub złote ornaty zakłada się na największe uroczystości w ciągu roku liturgicznego. Czerwone ornaty zakłada się na Zesłanie Ducha Świętego, Wielki Piątek, Wielką Sobotę oraz Święta Męczenników. Niebieskie ornaty zakłada się na Święta Maryjne. Fioletowe ornaty zakłada się na Adwent, Wielki Post oraz nabożeństwa żałobne. Różowe ornaty zakłada się na niedziele radości. Czarne ornaty zakłada się już coraz rzadziej, a jeśli się to robi, to na nabożeństwa żałobne. Zielone ornaty zakłada się w okresie zwykłym roku liturgicznego. Kolory szat liturgicznych odzwierciedlają symbolikę wiążącą się z rokiem liturgicznym.

Komentarze